Bạch Cương Tằm (tên khoa học: Bombyx mori) là một loại tằm tơ đặc biệt, khi chết do nhiễm nấm *Beauveria bassiana* thì toàn thân sẽ cứng lại, phủ một lớp bột trắng như vôi. Từ xa xưa, Bạch Cương Tằm đã được sử dụng trong y học cổ truyền với nhiều công dụng chữa bệnh.
Đặc điểm nhận dạng Bạch Cương Tằm
Để phân biệt Bạch Cương Tằm với các loại tằm khác, cần chú ý các đặc điểm sau:
1. Hình dạng bên ngoài
- Khi còn sống: Không khác biệt so với tằm dâu thông thường, có màu trắng ngà, ăn lá dâu và nhả tơ.
- Khi chết: Thân tằm cứng lại, không còn mềm mại như tằm khỏe mạnh.
- Lớp bột trắng: Phủ một lớp bột trắng mịn như phấn trên toàn thân, đây là dấu hiệu đặc trưng nhất của Bạch Cương Tằm.
2. Màu sắc
- Thân tằm: Màu trắng đục hoặc hơi vàng nhạt sau khi chết và cứng lại.
- Bột trắng: Màu trắng tinh khiết, bao phủ toàn bộ thân tằm.
3. Kích thước
- Kích thước tương đương tằm dâu trưởng thành, thường dài khoảng 5-7 cm và đường kính khoảng 1 cm.
4. Mùi vị
- Bạch Cương Tằm khô có mùi tanh nhẹ đặc trưng của côn trùng, vị hơi mặn.
Công dụng của Bạch Cương Tằm trong y học
Bạch Cương Tằm có nhiều công dụng chữa bệnh đã được ghi chép trong các sách y học cổ truyền và nghiên cứu hiện đại:
1. Khu phong, chỉ kinh (trị co giật)
- Bạch Cương Tằm có tác dụng khu phong, tức là trừ các chứng bệnh do gió gây ra như co giật, động kinh, đặc biệt ở trẻ em.
- Các hoạt chất trong Bạch Cương Tằm giúp an thần, giảm kích thích thần kinh, từ đó kiểm soát được các cơn co giật.
2. Hoá đàm, tán kết
- Bạch Cương Tằm có tác dụng làm loãng đờm, giúp dễ dàng tống đờm ra khỏi cơ thể, từ đó giảm ho, khó thở.
- Ngoài ra, còn có tác dụng tán kết, làm tiêu các khối u nhỏ, hạch và các khối tích tụ khác.
3. Giải độc, tiêu viêm
- Bạch Cương Tằm có khả năng giải độc, giúp loại bỏ các chất độc hại ra khỏi cơ thể, giảm tình trạng viêm nhiễm.
- Thường được dùng trong các bài thuốc chữa mụn nhọt, lở ngứa ngoài da do độc tố tích tụ.
4. Trị các bệnh ngoài da
- Nhờ tác dụng tiêu viêm, giải độc, Bạch Cương Tằm được sử dụng để điều trị các bệnh ngoài da như mụn nhọt, ghẻ lở, mẩn ngứa.
- Có thể dùng dưới dạng bột đắp ngoài da hoặc sắc nước rửa.
Cách sử dụng Bạch Cương Tằm
Bạch Cương Tằm thường được sử dụng dưới các dạng sau:
- Dạng bột: Bạch Cương Tằm sấy khô, tán mịn thành bột để uống trực tiếp hoặc trộn với các vị thuốc khác.
- Dạng viên hoàn: Bột Bạch Cương Tằm được trộn với mật ong hoặc các chất kết dính khác, làm thành viên hoàn nhỏ để uống.
- Dạng sắc uống: Bạch Cương Tằm được sắc với nước để lấy nước uống.
Lưu ý khi sử dụng Bạch Cương Tằm
Khi sử dụng Bạch Cương Tằm, cần lưu ý:
- Liều lượng: Nên sử dụng đúng liều lượng theo chỉ dẫn của thầy thuốc, tránh dùng quá liều.
- Chế biến: Bạch Cương Tằm cần được chế biến đúng cách (sấy khô, tán bột,…) để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
- Đối tượng sử dụng: Phụ nữ có thai, trẻ em dưới 1 tuổi nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
- Nguồn gốc: Mua Bạch Cương Tằm ở những địa chỉ uy tín để đảm bảo chất lượng.
## Kết luận
Bạch Cương Tằm là một vị thuốc quý trong y học cổ truyền, có nhiều công dụng chữa bệnh. Việc nhận biết đúng đặc điểm và sử dụng đúng cách sẽ giúp phát huy tối đa hiệu quả của vị thuốc này. Hãy tìm hiểu kỹ thông tin và tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng Bạch Cương Tằm để đảm bảo an toàn và hiệu quả.